อาสาฬหบูชา วันบูชาแห่งพระสงฆ์

                   ในสัปดาห์นี้คงต้องหลีกทางให้ความสำคัญกับวันอาสาฬหบูชาที่จะมาถึงในวันที่ 26 นี้ ขอเว้นพุทธประวัติไว้ชั่วคราว

                   อาสาฬหบูชา คือการบูชาในวันเพ็ญ เดือน ๘ มีความสำคัญ คือ เป็นวันที่พระรัตนตรัยครบองค์ ๓ คือ เกิดพระสงฆ์ขึ้นครั้งแรกของโลก ที่ป่าอิสิปตนมิคทายวัน โดยที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาเคลื่อนกงล้อแห่งธรรม คือ ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร อันมีใจความสำคัญ คือ

  1. ว่าด้วยทางสุดโต่ง ๒ สาย คือ กามสุขัลลิกานุโยค คือ ตามประกอบกามสุขในฝ่ายวัตถุกาม และ อัตตกิลมถานุโยค คือการทรมานตน ทรงแนะนำทางสายกลาง คือ มัชฌิมาปฏิปทา
  2. ว่าด้วยอริยสัจ ๔ คือ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค

               หลังจากที่ปัญจวัคคีย์ได้ฟังพระธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ก็ได้บรรลุโสดาบัน ตามลำดับ (เริ่มจากท่านโกณฑัญญเถระ) เมื่อบรรลุโสดาบันแล้ว พระศาสดาทรงแสดงอนัตตลักขณสูตร เพื่อให้ปัญจวัคคีย์บรรลุอรหันตผล (รายละเอียดติดตามได้ในส่วนของพุทธประวัติ เรื่องปฐมเทศนา ทรงเคลื่อนธรรมจักรกงล้อแห่งธรรม)

ธํมเมกขสถูป สถานที่ระลึกถึงการแสดงปฐมเทศนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่สารนาท พาราณสี

               ในส่วนของความสำคัญของวันอาสาฬหบูชา ส่วนใหญ่อาจจะทราบมาบ้างแล้ว แต่มีอีกเรื่องที่น่าสนใจ คือเรื่องของท่านโกณฑัญญะ ผู้เป็นพระสงฆ์องค์แรกของโลก (เรียกพระเป็นจำนวนองค์เนื่องจากเป็นพระอริยบุคคลชั้นโสดาบัน ซึ่งพระปุถุชนทั่วไปที่ไม่ได้บรรลุธรรมจะเรียกเป็นรูป) เพราะเหตุใดท่านโกณฑัญญะจึงได้เป็นพระสงฆ์องค์แรก ท่านมีประวัติอย่างไรติดตามได้ครับ

               ท่านพระโกณฑัญญะ ท่านเป็นบุตรของพราหมณมหาศาลในหมู่บ้านพราหมณ์ชื่อโฑณวัตถุ  ใกล้กรุงกบิลพัสดุ์  เกิดก่อนพระพุทธเจ้า  ท่านมีชื่อ ตามโคตรว่า  โกณฑัญญะ  ได้เรียนจบไตรเพท  ชำนาญในการทำนายลักษณะ  เมื่อพระเจ้าสุทโธทนะเชื้อเชิญพราหมณ์ ๑๐๘ ท่าน  ไปรับพระราชทางเลี้ยงในวันขนานพระนามพระราชกุมาร  คือพระพุทธเจ้า  ท่านเป็นคนหนึ่งในจำนวนพราหมณ์เหล่านั้น  และเมื่อคัดเลือกพราหมณ์เพื่อทำนายปุริสลักษณะ ๘ ท่าน  ท่านก็ได้รับคัดเลือกคนหนึ่ง  และเป็นพราหมณ์หนุ่มกว่าทุกท่าน  ท่านคนเดียวเท่านั้น ที่ทำนายยืนยันว่าเป็นอย่างเดียวว่า พระราชกุมารจักเป็นพระพุทธเจ้า  จากนั้นมาท่านก็คอยฟังข่าวการเสด็จออกมหาภิเนษกรมณ์ของพระราชกุมารอยู่ตลอดเวลา  เมื่อทราบข่าวว่า พระมหาบุรุษเสด็จออกมหาภิเนษกรมณ์แล้ว  ท่านได้ไปชวนบุตรของพราหมณ์อีก ๗ ท่าน ให้ออกบวชตามพระมหาบุรุษ  แต่ที่ยินดีออกบวชตามมีเพียง ๔ ท่าน  และให้ท่านโกณฑัญญะได้เป็นหัวหน้า  ต่อมาเป็นที่รู้จักกันว่า ปัญจวัคคีย์

               ครั้นพระพุทธองค์ได้ตรัสรู้  พระอนุตรสัมมาสัมโพธิญาณแล้ว  เสด็จไปโปรดพระปัญจวัคคีย์  ที่ป่าอิสิปตนมิคทายวัน  แขวงเมืองพาราณสีทรงแสดงธัมมจักกัปปวัตตนสูตรโปรด  ท่านโกณฑัญญะกับพรหม ๑๘ โกฏิได้บรรลุโสดาปัตติผล  เนื่องจากท่านโกณฑัญญะเป็นคนแรกที่เข้าถึงพระธรรมของพระองค์  พระองค์จึงได้ทรงเปล่งพระอุทานว่า  อญฺญาสิ  วต  โภ  โกณฺฑญฺโญ  อญฺญาสิ  วต  โภ  โกณฺฑญฺโญฺ  ดังนี้  ตั้งแต่นั้นมาท่านจึงได้นามเพิ่มขึ้นว่า  อัญญาโกณฑัญญะ  เมื่อพระพุทธองค์ได้ทรงแสดงอนันตตลักขณสูตรในเวลา ๕ วันต่อมา  ท่านก็ได้สำเร็จพระอรหันต์ (รายละเอียดเพิ่มเติมติดตามได้ในส่วนพุทธประวัติ)

พระพุทธเจ้าทรงโปรดปัจจวัคคีย์ ให้โกณฑัญญะดวงตาเห็นธรรม บรรลุโสดาปัตติผล

                  พระอรรถกถาจารย์กล่าวไว้ว่า  ในสมัยพระพุทธเจ้าทรงพระนามว่า ปทุมุตตระ  พระอัญญาโกณฑัญญะ  เกิดในสกุลคหบดีมหาศาล  ท่านเห็นภิกษุรูปหนึ่ง  ได้รับยกย่องไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะ  จึงได้ตั้งปณิธานปรารถนาที่จะได้เป็นเช่นนั้นบ้างในอนาคตกาล  จึงได้บำเพ็ญกุศลมากอย่างและถวายมหาทานถึง ๗ วัน  เมื่อพระพุทธเจ้าพระองค์นั้นเสด็จปรินิพพานได้สร้างเรือนแก้วไว้ภายในพระเจดีย์บรรจุพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธเจ้าพระองค์นั้น ท่านได้รับพยากรณ์จากพระปทุมุตตระ  พุทธเจ้าว่า  จักสำเร็จสมปรารถนา  คือบรรลุธรรมเป็นคนแรก

               ในอปทานกล่าวว่า  ท่านได้ถวายอาหารบิณฑบาตเป็นคนแรก  แก่พระพุทธเจ้าทรงพระนามว่า  ปทุมุตตระ  ในสมัยพระพุทธเจ้าทรงพระนามว่าวิปัสสี  ท่านเกิดในสกุลกุฏุมพีชื่อมหากาล  ได้ถวายทานอันเลิศเนื่องด้วยข้าวกล้าของตนถึง ๙ ครั้ง เพื่อบรรลุธรรมเป็นคนแรก

               ท่านเป็นพระภิกษุรูปแรกที่ได้รับการอุปสมบทด้วยวิธีเอหิภิกขุอุปสัมปทา  และเป็นพระภิกษุรูปแรกในพระพุทธศาสนา ต่อมา ณ สมัยหนึ่งพระผู้มีพระภาคได้ตรัสยกย่องท่านในตำแหน่งเอตทัคคะในท่ามกลางประชุมครั้งใหญ่มีพระเชตวันว่า  ท่านเป็นผู้เลิศกว่าภิกษุทั้งหลายในฐานะบรรลุธรรมเป็นรูปแรก  และได้รับยกย่องในตำแหน่งเอตทัคคะว่า  เป็นผู้เลิศกว่าภิกษุทั้งหลายในฐานะผู้รัตตัญญูด้วย

                ในกาลภายหลัง  ท่านได้ทูลขอพระพุทธานุญาตไปอยู่ป่าหิมพานต์ ฝั่งสระฉัททันต์ (สํ.อ. ๑/๓๒๘  ว่าท่านไปอยู่ฝั่งสระมันทากินี  ในที่อยู่ของช้างฉัททันต์)  เพราะท่านชอบอยู่สงบ  อนึ่งในเวลาบิณฑบาต  ท่านจะต้องนำ  เพราะพระสาวกต้องไปตามลำดับพรรษา  และในเวลานั่งในที่ ๆ พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรม  ท่านนั่งถัดจากพระอัครสาวกทั้งสองรูป  พระสาวกทั้งมวลนั่งล้อมท่าน  และพระอัครสาวกทั้งสองรูป  มีความเคารพในท่านมาก  เพื่อความสะดวกแก่สาวกทั้งปวงและพระอัครสาวกทั้งสองรูป ท่านจึงได้ทูลลาพระพุทธเจ้าไปอยู่ใกล้ฝั่งสระโบกขรณีชื่อฉันทันต์  ในป่าหิมพานต์ดังกล่าว ณ  สถานที่นั้น  พวกช้างในป่านั้น  ได้นำอาหารมาถวายและดูแลรักษาคุ้มครองท่าน  ท่านได้อยู่ที่นั่นเป็นเวลา ๑๒ ปี  เมื่อท่านทราบว่า  ท่านหมดอายุ  จึงได้ไปทูลลาพระพุทธเจ้านิพพานแล้วกลับไปสู่สระฉันทันต์อีก  และได้นิพพาน ณ ที่นั้นในเวลาใกล้รุ่ง

                    ในวันที่ท่านนิพพาน  ช้างเชือกหนึ่งถึงวาระการปฏิบัติ  ไม่ทราบว่าท่านนิพพาน  จึงได้จัดทำทุกอย่างเหมือนอย่างที่เคยปฏิบัติมา  แต่ไม่เห็นพระเถระออกมา จึงใช้งวงเปิดประตูกระท่อมมองดูเห็นเถระนั่งนิ่ง  เอางวงลูกคลำตามร่างกายตรวจดูลมอัสสาสปัสสาสะ  จึงทราบว่า  พระเถระนิพพานเสียแล้วได้ร้องไห้ขึ้นด้วยเสียงอันดัง  แม้ป่าหิมพานต์ทั้งสิ้นก็ได้บันลือลั่นเป็นเสียงเดียวกัน  ช้าง ๘,๐๐๐ เชือกได้จัดพิธีทำศพของพระเถระอย่างประณีต  เทวดาทั้งหมดจนถึงพรหมโลกได้เข้าร่วมในพิธีนี้ด้วย พระภิกษุ ๕๐๐ รูป  พร้อมด้วยพระอนุรุทธะ  ก็ได้ไปสู่สถานที่พิธีนั้น พระภิกษุทั้งหมดทำการสาธยาย  ส่วนพระอนุรุทธะ  แสดงธรรมตลอดคืน เมื่อเสร็จพิธีแล้วได้นำอัฐิธาตุของท่านมาสู่  เวฬุวันวิหาร  น้อมถวายพระพุทธเจ้า  พระพุทธองค์ทรงบรรจุไว้ในพระเจดีย์ด้วยพระหัตถ์ของพระองค์เอง

                 ทั้งหมดนี้คือเรื่องราวโดยย่อของท่านพระมหาเถระองค์หนึ่งที่มีความสำคัญในพุทธศาสนา แต่หลายคนอาจจะไม่ทราบ จึงได้นำมาแบ่งปันกัน เพื่อระลึกถึงในวันสำคัญ วันอาสาฬหบูชาที่จะถึงนี้

                 ขออนุโมทนาผู้มีบุญมากทุกท่าน

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: